Ở phần lớn các quốc gia có nền học thuật phát triển, “giáo sư” (professor) là một vị trí công việc tại trường đại học. Một người được bổ nhiệm giáo sư bởi chính trường đại học nơi họ giảng dạy và nghiên cứu, dựa trên đánh giá tổng thể về năng lực học thuật: thành tựu nghiên cứu, kinh nghiệm giảng dạy, thư giới thiệu từ đồng nghiệp trong ngành, và khả năng đóng góp cho cộng đồng khoa học. Các tiêu chí này mang tính định tính và linh hoạt (soft requirements), cho phép hội đồng xét duyệt cân nhắc toàn diện giá trị của một nhà khoa học.
Tại một số quốc gia khác thì hệ thống có thể vận hành theo một logic hoàn toàn khác. “Giáo sư” không phải là vị trí do trường đại học bổ nhiệm mà là một chức danh do nhà nước phong tặng thông qua Hội đồng Giáo sư Nhà nước. Tiêu chí xét duyệt mang tính định lượng cứng nhắc (stiff requirements): bao nhiêu bài báo trên tạp chí quốc tế, bao nhiêu bài trên tạp chí trong nước, bao nhiêu nghiên cứu sinh đã hướng dẫn, bao nhiêu năm kinh nghiệm. Hệ quả là một người có thể giảng dạy và nghiên cứu ba mươi năm mà vẫn chỉ mang danh “giảng viên,” trong khi ở hệ thống quốc tế, một nhà nghiên cứu xuất sắc có thể được bổ nhiệm giáo sư khi mới ngoài ba mươi tuổi.
Tiếp tục đọc